Search for:
အိမ်ကပစ္စည်းရောင်းသုံးသွားတဲ့ယောက်ျားကို တရားစွဲလို့ရလား

မိတ်ဆွေတစ်ယောက်က သူ့ယောကျာ်းက ဆိုးသွမ်းကြောင်း လာရင်ဖွင့်တယ်။ အိမ်မှာရှိတဲ့ ပစ္စည်းတွေ ရောင်းစားပြီး သုံးဖြုန်းပစ်နေတာကို ယုံကြည် အပ်နှံ ဖောက်ဖျက်မှုနဲ့ တရားစွဲလို့ ရလားတဲ့။ ပြောရရင်တော့ မြန်မာ့ဓလေ့ထုံးတမ်းများအရ မြန်မာဗုဒ္ဓဘာသာ လင်မယားတွေဟာ ပစ္စည်းနဲ့ ပတ်သက်ရင် အတူတူ ပိုင်ဆိုင်ကြတယ်။ အဲဒီအတူတူ ပိုင်ဆိုင်တဲ့ ပစ္စည်းကို လင်ကနေ မယားဆီသို့၊ မယားကနေ လင်ဆီသို့ ပေးထား၊ အပ်ထားတာကို ယုံကြည်အပ်နှံတာလို့ ပြောလို့မရ။ ဒီတော့ ယုံကြည်အပ်နှံမှုနဲ့ တရားစွဲဆိုလို့ မရ။

ဥပဒေအရတော့

ယုံကြည်အပ်နှံခြင်းဆိုသည်မှာ တစ်ဦးက တခြားတစ်ဦးအပေါ် စိတ်ချယုံကြည်သဖြင့် ပစ္စည်းအား လက်ရောက် ပေးအပ်ခဲ့ခြင်းကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်။ တရားစွဲခံရသူကလည်း ပစ္စည်း၏ ပူးတွဲ ပိုင်ရှင် ဖြစ်နေသော် ထိုပစ္စည်းကို သူတစ်ပါး၏ အပ်နှံခြင်းခံရသည်ဟု ဆိုနိုင်မည် မဟုတ်၍ ယုံကြည် အပ်နှံခြင်းကို ဖောက်ဖျက်မှုဖြင့် အရေးယူနိုင်မည် မဟုတ်ပေ။

A&D Myanmar Legal Services

ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ ရောင်းမလဲ

လက်ဘက်ရည်ဆိုင်မှာ မိတ်ဆွေတစ်ယောက်နဲ့ ဆုံတော့ သူရဲ့ အမွေဆိုင်မြေအကြောင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တိုင်ပင်တယ်။ ဒီအတိုင်းပဲ ရောင်းသင့်ရမလား၊ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ့်အမည်ပေါက် အရင်လုပ်ပြီးမှ ရောင်းရမှာလားတဲ့။ အကျိုးဆောင်တွေကတော့ ဒီအတိုင်းပဲ ရောင်းချဖို့ တိုက်တွန်းတယ်လို့ ပြောတယ်။ ဒီလိုဖြစ်ရပ်မှာ များသောအားဖြင့် နည်းလမ်း (၂) သွယ် ရှိတယ်။

ပထမနည်းကတော့ မိဘရဲ့အမွေဖြစ်တဲ့ မရွှေ့မပြောင်းနိုင်တဲ့ ပစ္စည်း (ဂရန်မြေ) ကို ဒီအတိုင်းပဲ ရောင်းမယ်ဆိုပါစို့။ ကိုယ်က ဝယ်မယ့်သူကို ရောင်းပြီးရင် ရုံးကိစ္စအဝ၀ကို လိုက်လံဆောင်ရွက်ပေးပါမယ်လို့ ကတိပြုရမယ်။ ပြီးတော့ မိဘတွေရဲ့ မြေကို သားသမီးတွေက အမွေဆက်ခံပိုင်ဆိုင်တယ်ဆိုတာ အရင်လုပ်ရမယ်။ ပြီးရင် ကိုယ့်အမည်ပေါက်အောင် လုပ်ရမယ်။ ရုံးကိစ္စတွေ မပြီးမချင်း ရောင်းချတဲ့တန်ဖိုးကို အပြည့်အဝ လက်ခံရရှိမှာတော့ မဟုတ်သလို၊ ရောင်းချစဉ်ကလည်း ရုံးလုပ်ငန်း အဆင့်များစွာ လုပ်ဆောင်စရာရှိလို့ ကာလတန်ဖိုးထက် လျော့နည်းစွာ ရရှိပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ အကျိုးဆောင်တွေဘက်က ကြည့်ရင်လည်း ဈေးကွက်ပေါ် အရောင်းစာရင်းတစ်ခု တက်လာအောင် လုပ်တာဖြစ်လို့ သူတို့အကျိုးဆောင်စရာ အလုပ်တစ်ခု ပေါ်ထွက်လာစေမှာ ဖြစ်တယ်။

ဒုတိယနည်းကတော့ ရုံးကိစ္စအကုန် ဆောင်ရွက်ပြီးစီးပြီဖြစ်တဲ့အတွက် ဝယ်ယူမယ့်သူက အလုပ်မရှုပ်တဲ့အတွက် ကာလပေါက်ဈေးအတိုင်း ဈေးခေါ်နိုင်သလို၊ အရောင်းအဝယ် ဖြစ်မြောက်ပါက မှတ်ပုံတင်ရုံးမှာ အရောင်းအဝယ်စာချုပ် ချုပ်ဆိုပေးရုံပဲ ရှိပါတယ်။ ဒီကိစ္စပြီးတာနဲ့ ရောင်းချတန်ဖိုးငွေကို အပြည့်အဝ ရရှိပါမယ်။

လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအရ

စည်ပင်သာယာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများအရ မိဘအမည်ပေါက် ပစ္စည်းကို ထိုမိဘကွယ်လွန်သွားလျှင် ကျန်ရစ်သည့် သားသမီးများက အမွေဆက်ခံ ပိုင်ဆိုင်ကြောင်း ကြေငြာစာချုပ်ဖြင့် မိမိတို့၏အမည် ပြောင်းလဲပြီးမှ ထိုပစ္စည်းကို အရောင်းအဝယ် လုပ်ဆောင်ခွင့်ပြုပါသည်။ မည်သည့်နည်းလမ်းဖြင့် ရောင်းရောင်း၊ မိဘအမည်ပေါက် ပစ္စည်းကို ကျန်ရစ်သူ သားသမီးများ၏ အမည်ပေါက်အဖြစ်သို့ ဥပဒေအရ ပြောင်းလဲပြီးမှ အမွေပစ္စည်းသည် ကျန်ရစ်သူ သားသမီးများ၏ ပစ္စည်းအဖြစ်သို့ တရားဝင် ရောက်ရှိသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။ ထိုအချိန်ကျမှ သားသမီးများသည် မိမိတို့ပစ္စည်းကို မိမိတို့ကြိုက်သလို စီမံခန့်ခွဲခွင့်ရှိမည် ဖြစ်ပါသည်။

A&D Myanmar Legal Services

ကုမ္ပဏီတွေ တရားဖြစ်ကြရင်

ကုမ္ပဏီတွေလည်း လူလိုပဲ တရားတဘောင် ဖြစ်ကြတာရှိတယ်။ တရားလိုအဖြစ် တရားစွဲဆိုကြသလို၊ တရားပြိုင်အဖြစ် တရားစွဲ ခံရတာလည်း ရှိကြတယ်။ ဒီလိုဖြစ်စဉ်တွေမှာ ငါကတော့ ကုမ္ပဏီမှာ ဘာရာထူးမို့လို့ ဆိုပြီးတော့ တစ်ဦးတစ်ယောက်တည်း သဘောနဲ့ လုပ်လို့မရ။ ဥပဒေပြဌာန်းချက်ကတော့

မြန်မာနိုင်ငံကုမ္ပဏီများအက်ဥပဒေအရ ကုမ္ပဏီတစ်ခု၏ အထွေထွေအရပ်ရပ် အုပ်ချုပ်မှု၊ စီမံခန့်ခွဲမှု အာဏာသည် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့တွင် ရှိနေပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကုမ္ပဏီမှ ရရန်/ပေးရန် ရှိသည့် ငွေများကို ကုမ္ပဏီဒါရိုက်တာအဖွဲ့၏ အစည်းအဝေးဆုံဖြတ်ချက်ဖြင့် တာဝန်ပေးအပ်ချက်အရ ကုမ္ပဏီ၏ကိုယ်စား တစ်ဦးတစ်ယောက်က တရားရင်ဆိုင်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ ကုမ္ပဏီဒါရိုက်တာတစ်ဦးဦးက ဖြစ်စေ၊ ကုမ္ပဏီမန်နေဂျာက ဖြစ်စေ မိမိသဘောဆန္ဒအရ အမှုရင်ဆိုင်ခွင့် မရှိပါ။

A&D Myanmar Legal Services

ဘာလို့ လမ်းဘေးမှာ လေလံတင်ရောင်းချရသလဲ

ပြီးခဲ့တဲ့ရက်က မိတ်ဆွေတစ်ယောက်က “ဒီလောက်တန်ဖိုးကြီးတဲ့ ပစ္စည်းကို လမ်းဘေးမှာ လေလံတင်ရောင်းချရတယ်လို့” ဆိုပြီး ဘဝင်မကျတဲ့ လေသံနဲ့ ပြောလာတယ်။ လေလံတင်ရောင်းချတဲ့အခါ သဘောသဘာဝအရ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိဖို့၊ လူအများ လာရောက် လေ့လာ ဝယ်ယူနိုင်တဲ့ နေရာဖြစ်ဖို့ လိုပါတယ်။ ဥပဒေအရတော့ …

တရားရုံးသည် ရွှေ့ပြောင်းနိုင်သော ပစ္စည်း၊ မရွှေ့မပြောင်းနိုင်သော ပစ္စည်းများကို လေလံတင်ရောင်းချရာတွင် တရားရှုံးအတွက် ပိုမိုအကျိုးဖြစ်ထွန်းမည်ဟု သဘောရလျှင် ဝရမ်းကပ်သည့် နေရာ၌လည်းကောင်း၊ ပစ္စည်းတည်ရှိရာ နေရာ၌သော်လည်းကောင်း ရောင်းချရန် သတ်မှတ်နိုင်သည်။

A&D Myanmar Legal Services

ရှေ့နေတစ်ဦး၏ ကျင့်ဝတ်

ရှေ့နေတစ်ဦးတစ်ယောက်သည် အမှုသည်တစ်ဦးအတွက် အကြံဉာဏ်ပေးခဲ့လျှင်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် လိုက်ပါ ဆောင်ရွက်ခဲ့လျှင်ဖြစ်စေ၊ ၎င်းအနေနှင့် ယင်းအမှုသည်ထံမှ ရရှိခဲ့သည့် အချက်အလက်များကို သတိမပြုမိဘဲ သုံးစွဲကောင်းသုံးစွဲနိုင်လောက်သည်ဟု ထင်မြင်ဖွယ်ရှိလျှင်ပင် နောက်ပေါ်ပေါက်လာသည့် မှုခင်းတစ်ရပ်၌ ယင်းအမှုသည်အား ဆန့်ကျင်၍ လိုက်ပါဆောင်ရွက်ခြင်း မပြုသင့်ပေ။ ရှေ့နေလုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်ရာမှ ယခင် အမှုသည်ထံမှ ရရှိခဲ့သည့် အချက်အလက်များကို ယင်းအမှုသည်အား ဆန့်ကျင်၍ သုံးစွဲကောင်း သုံးစွဲဖွယ်ရာ အရိပ်အယောင်ကိုပင် ရှောင်ကြဉ်ရမည်မှာ ရှေ့နေရှေ့ရပ်လုပ်ငန်းဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ပြုသူတို့၏ တာဝန်ဖြစ်သည်။

A&D Myanmar Legal Services

မိဘရင်းချာဆိုပေမဲ့

“သားသမီးမှာ အချစ်၊ မြေးမှာ အနှစ်” ဆိုသလို တချို့ချမ်းသာတဲ့ အဖိုးအဖွားတွေက သူတို့ရဲ့မြေးတွေကို လက်ဆောင်ပစ္စည်းတွေ ပေးလေ့ရှိတယ်။ ပေးတဲ့အခါမှာတောင် “ဒါ ငါ့မြေးအတွက်၊ မင်းတို့ သားသမီးတွေနဲ့ မဆိုင်ဘူး” လို့ ပြောပြီး ပေးတတ်ကြတယ်။ တချို့အဖိုးအဖွားတွေ ပေးကြတဲ့ပစ္စည်းတွေထဲမှာ မရွေ့ပြောင်းနိုင်တဲ့ ပစ္စည်းမျိုးတောင် ပါတယ်။ ဒီတော့ တချို့ကလေးတွေဆိုရင် အရွယ်မရောက်ခင်ကတည်းက မိဘထက်တောင် ပိုချမ်းသာကြတယ်။

ချမ်းသာသော သားသမီးများရဲ့ မိဘများအနေဖြင့် မိမိတို့ ငွေလိုအပ်တဲ့အခါ မိမိတို့ မွေးထားတဲ့ သားသမီးများရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုကို အသုံးပြုပြီး ဖြေရှင်းလိုကြတယ်။ သားသမီးများရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုကို မိဘများအနေဖြင့် ရောင်းချပြီး သုံးစွဲလို့ ရသလား။ ဥပဒေအရတော့

အရွယ်မရောက်သေးသူ သားသမီးများ၏ ပစ္စည်းများကို မိဘများက အုပ်ထိန်းသူအဖြစ်ဖြင့် ရောင်းချခွင့် မရှိ။ အကယ်၍ မိဘများသည် အရွယ်မရောက်သေးသည့် သားသမီးများ၏ ပစ္စည်းများကို ရောင်းချခြင်း၊ ပေါင်နှံခြင်းပြုလုပ်လိုပါ အရင်ဆုံး ထိုသို့ပြုလုပ်ခွင့်ရရန် တရားရုံးသို့ လျှောက်ထားရမည်ဖြစ်သည်။ အရွယ်မရောက်သေးသူ၏ ပစ္စည်းကို စီမံခန့်ခွဲ နိုင်သူသည် တရားရုံးက ခန့်အပ်ထားသော အုပ်ထိန်းသူသာ ဖြစ်သည်။

A&D Myanmar Legal Services

ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်လုပ်ရအောင်

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်ဆိုရင် သူဌေးလို့ အများစုက ထင်မြင်တတ်ကြတယ်။ ဒါကလည်း ဇာတ်လမ်းတွေထဲမှာ ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်တွေကို ပိုက်ဆံချမ်းသာတဲ့ သူတွေအဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့ကြလို့လည်း အများစုက ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်ဆိုရင် သူဌေးလို့ သတ်မှတ်ကြတာဖြစ်တယ်။ တကယ်တော့ ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်ဖြစ်ဖို့ ပိုက်ဆံချမ်းသာစရာ မလိုပါဘူး။ အခုချိန်မှာ လုပ်ငန်းလုပ်ဖို့ ကုမ္ပဏီထောင်ရတာ အရင်တုန်းကလို ခက်ခဲမှု မရှိတော့သလို၊ ပိုက်ဆံလည်း အများကြီး ရှိစရာ မလိုတော့ပါဘူး။ အချိန်လည်း အများကြီး စောင့်စရာ မလိုတော့ပါဘူး။

ကုမ္ပဏီအတွက် ရင်းနှီးငွေကို မည်၍မည်မျှ သတ်မှတ်ချက် မရှိလို့ ကိုယ်တတ်နိုင်တဲ့ ပမာဏနဲ့ စတည်ထောင်လို့ ရတယ်။ ဒါ့အပြင် ဘယ်သူမှ မပါဘဲ တစ်ဦးတစ်ယောက်တည်းနဲ့ ကုမ္ပဏီထောင်လို့ ရတယ်။ ဘာလို့တုန်းဆိုရင် ပြဌာန်းချက်က မြန်မာနိုင်ငံမှာ ပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီတစ်ခုကို အစုရှယ်ယာရှင်တစ်ဦးနဲ့ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင် အနည်းဆုံးတစ်ဦးရှိရုံနဲ့ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်နိုင်တယ်။ ပိုင်ရှင်ဖြစ်တဲ့ လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတည်းက အစုရှယ်ယာရှင်အဖြစ်ရော၊ ဒါရိုက်တာအဖြစ်ပါ ရှိနေတာကြောင့် ကုမ္ပဏီ၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်ခြင်းနဲ့ ကုမ္ပဏီလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်သည့်အချိန်မှာ လုပ်ငန်းနှောင့်နှေးခြင်းနဲ့ သဘောထားကွဲလွဲချက်များကို သက်သာစေနိုင်မှာဖြစ်တယ်။

A&D Myanmar Legal Services

အလှူတော်ကြီး အောင်မြင်ဖို့

မြန်မာနိုင်ငံမှာ အလှူအတန်း လုပ်ကြတာကို အမြဲလို မြင်တွေ့နေရလေ့ရှိတယ်။ အမျိုးမျိုး လှူဒါန်းကြတဲ့အထဲမှာ
ဘာသာရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အလှူက ပိုများနေတာ တွေ့ရတယ်။ မွေးလာပြီးကတည်းက စလို့ မင်္ဂလာဆောင်တဲ့အခါမှာရော၊ သေဆုံးကြတဲ့အချိန်အခါအထိ အလှူအတန်းက ပြုလုပ်လေ့ရှိတယ်။

အလှူရေစက် လက်နဲ့မကွာ လှူကြတဲ့အခါ ကိုယ်တတ်နိုင်သမျှ လှူကြတာ တွေ့ရတယ်။ တချို့တတ်နိုင်တဲ့သူတွေဆိုရင် အိမ်ယာ၊ မြေ အစရှိသဖြင့်လည်း လှူကြတယ်။ လှူဒါန်းလို့ပြီးရင် ရေစက်ချ အမျှပေးဝေပြီးတော့ အလှူတော်ကြီးလည်း အောင်ပါပြီဆိုပြီး သီချင်းတောင် ဖွင့်လိုက်ကြသေးတယ်။ သာမန်ပစ္စည်းတွေကို ဘယ်လိုလှူလှူ ပြသနာမရှိပေမဲ့ မရွှေ့ပြောင်းနိုင်တဲ့ ပစ္စည်းတွေကို ရေစက်ချပြီး လှူဒါန်းရုံနဲ့ အလှူက အောင်မြင်စွာ ပြီးမြောက်ပါသလား။ ဥပဒေအရတော့

မရွှေ့ပြောင်းနိုင်သော ပစ္စည်းဖြစ်သည့် အိမ်ယာ၊ မြေ စသည်တို့ကို သာသနာတော်အတွက် ရည်စူး၍ လှူဒါန်းရာတွင် အလှူရှင်များသည် များသောအားဖြင့် ရေစက်သွန်းချ၍ လှူဒါန်းကြသည်ဖြစ်ရာ ဤကဲ့သို့သော လှူဒါန်းမှုများသည် ဥပဒေအရ တရားဝင်ခြင်း မရှိပေ။ ဥပဒေအရ တရားဝင် လှူဒါန်းမှုဖြစ်ရန်အတွက် လှူဒါန်းသည့်စာချုပ်ကို စာချုပ်စာတမ်းဥပဒေအရ မှတ်ပုံတင်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

A&D Myanmar Legal Services

ရဟန်းဝတ်လို့ ဖခင်တာဝန် ပျောက်သွားသလား

သားသမီးဆိုတာ အမေဖြစ်သူက မွေးထားတာတွေ၊ အဖေဖြစ်သူက ဝမ်းနဲ့လွယ် မမွေးရလို့ဆိုပြီး လျစ်လျှူရှုလို့ ရမလား။ လူတွေ ပြောနေကျ ကိုယ်စိုက်ခဲ့တဲ့အပင် ကိုယ်ရိတ်သိမ်းရမယ် ဆိုတဲ့ စကားလို ကိုယ့်ကြောင့် လူလောကထဲ ရောက်လာတဲ့ သားသမီးတွေကို ကိုယ်ကိုယ်တိုင် တာဝန်ယူရမှာ၊ ထောက်ပံ့ပေးရမှာ ဖြစ်တယ်။ တာဝန်ယူထောက်ပံ့ရမှာ ကြောက်လို့ သာသနာ့ဘောင်ထဲ ဝင်ပြေးရင်ရော လွတ်မှာတဲ့လား။ ဥပဒေအရတော့

သားသမီးစရိတ်ကို တရားဝင်မယားမှ မွေးသည့် သားသမီးဖြစ်စေ၊ တရားမဝင်သည့်မယားမှ မွေးသည့် သားသမီးဖြစ်စေ ဖခင်ဖြစ်သူထံမှ ရခွင့်ရှိသည်။ သားသမီးတို့အား ထောက်ပံရန်တာဝန်ကို ဖခင်အား တရားဥပဒေက ပေးအပ်ထားသည်ဖြစ်ရာ ရဟန်းယောကျာ်းများပင်လျှင် အရွယ်မရောက်သေးသည့် သားသမီးများကို စားစရိတ်ပေးရန် တာဝန်ရှိသည်။

A&D Myanmar Legal Services

လက်သီးကြီးနဲ့ လာထိုးတာမို့လို့

“သူက ကျွန်တော့်ကို လက်သီးကြီးနဲ့ လာထိုးလို့ ကျွန်တော်က ဓားကလေးနဲ့ ပြန်ထိုးတာကို ကျွန်တော်က ထောင်ကျရတယ်” ဆိုပြီး လှတောရွာဘက်ရောက်စဉ်တုန်းက ရယ်စရာအဖြစ် ပြောတာကို ကြားခဲ့ဖူးတယ်။ တကယ်ရော လက်သီးအကြီးကြီးနဲ့ လာထိုးတာကို ဓားကလေးနဲ့ ခုခံပိုင်ခွင့် ရှိရဲ့သလား။ ဥပဒေအရတော့

ကာကွယ်ခုခံပိုင်ခွင့်အရ ပြုသောပြုလုပ်မှုသည် ပြစ်မှုမမြောက်ဟုဆိုသော်လည်း လက်သီးဖြင့်ထိုးသူကို ထင်းချောင်းဖြင့်ပြန်ရိုက်ခြင်းသည် ကာကွယ်ခုခံပိုင်ခွင့်ကို လိုအပ်သည်ထက် ပိုမိုပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ သည့်အပြင် တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် အပြန်အလှန် ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားရာတွင် ကာကွယ်ခုခံပိုင်ခွင့် မရှိပါ။

A&D Myanmar Legal Services